پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی

پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی

مبانی انسان‌شناختی از منظر آیات (تحلیل مضمون) و تأثیر آنها در مدیریت رفتار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مشاور مرکز سماح، دانش پژوه دکتر مدرسی اخلاق اسلامی جامعه المصطفی ص
چکیده
پژوهش حاضر به دنبال کشف مبانی انسان‌شناختی‌ از منظر آیات و تببین ارتباط آنها با مدیریت رفتار جنسی است.
برای کشف مبانی از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. در فرایند گردآوری داده‌ها حجم زیادی از آیات بدست آمد. سپس با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، اصل اشباع و حذف داده‌مشابه یا تکراری، 81 نمونه برای تحلیل انتخاب شد.در مرحله بعد داده‌های انتخاب شده مورد بررسی و کدگذاری قرار گرفتند. همچنین برای تبیین ارتباط مبانی با مدیریت رفتار از روش توصیفی- تحلیل استفاده شد.
بر اساس یافته‌ها 30 مبنای انسان‌شناختی کشف و در سه مقوله کلی طبقه‌بندی شدند. این مقوله‌ها عبارتند از: الف- مبانی ناظر به ارتباط انسان با خدا(8 مورد)، ب- مبانی ناظر به به نوع خلقت و طبیعت انسان(21 مورد) و ج- مبنای ناظر به دشمن‌شناسی(1 مورد). در ضمن با مراجعه به روایات یک مبنای دیگر نیز به این مبانی اضافه شد. مجموعا 31 مبنا مطرح شد که از بین آنها، 30 مورد با مدیریت رفتار انسان ارتباط دارند. این مبانی با تغییر در انتظارات، ارزش‌ها و اهداف، سیستم شناختی انسان را تحت تأثیر قرار داده و از این طریق می‌توانند در انگیزش، هیجان و نهایتاً مدیریت رفتار او اثر بگذارند. همچنین این مبانی از طریق معرفی طبیعت انسان، هدف انسان و ابزارهای هدایت، کمک می‌کنند مربّیان علاوه بر آگاه‌سازی مرتبیّان از ویژگی‌های طبیعی و هدف انسان، ابزارهای هدایت یعنی عقل و فطرت را هم در آنان فعال کنند تا خودشان رفتارهای خوب و بد را تشخیص داده و با اختیار خود به سمت هدف مطلوب حرکت کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 6، شماره 1
بهار و تابستان
تیر 1405

  • تاریخ دریافت 19 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 30 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 03 مرداد 1405