پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی

پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی

معنای زندگی در نظریه عقلانی‑هیجانی آلبرت الیس: نقدی بر اساس آموزه‌های قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه علوم تربیتی و مشاوره. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه گیلان. رشت. ایران
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم «معنای زندگی» در نظریه عقلانی‑هیجانی آلبرت الیس و نقد آن بر اساس آموزه‌های قرآن کریم انجام شد. روش: این تحقیق از نوع کیفی و به شیوه توصیفی‑تحلیلی با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام گرفت. جامعه تحقیق شامل کتاب‌های نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی بود که به عنوان منبع درسی در دانشگاه‌های ایران تدریس می‌شوند و از میان آنها بخش‌های مرتبط با نظریه الیس به صورت هدفمند انتخاب و تحلیل شد. برای نقد نیز از روش تفسیر موضوعی قرآن استفاده گردید. یافته‌ها: معنای زندگی در نظریه الیس بر چهار مؤلفه استوار است: اومانیسم سکولار (انسان‌محوری)، لذت‌گرایی عقلانی (هدف زندگی حداکثرسازی لذت این‌جهانی)، خردگرایی تجربی (انحصار معرفت در روش علمی) و فردگرایی (معنای زندگی امری شخصی و نسبی). در مقابل، قرآن کریم معنای زندگی را بر شش محور تعریف می‌کند: خداباوری و توحید، هستی‌شناسی دو لایه (ماده و ملکوت)، دو ساحتی بودن انسان (جسم و روح)، هدف‌مندی خلقت انسان (عبودیت و قرب الهی)، هدف‌مندی جهان و معادباوری. نتیجه‌گیری: میان معنای زندگی در نظریه الیس و قرآن در هفت محور تضاد بنیادین وجود دارد. نظریه الیس به دلیل تکیه بر اومانیسم، لذت‌گرایی این‌جهانی و انکار معاد، با جهان‌بینی توحیدی قرآن ناسازگار است. مشاوران مسلمان نمی‌توانند بدون بازنگری اساسی در مبانی این نظریه، آن را برای مراجعان ایرانی‑اسلامی به کار گیرند. تدوین نظریه‌های مشاوره بومی مبتنی بر قرآن ضروری است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 24 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 06 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 07 مرداد 1405