در هرجامعه ای افراد با ویژگی های مختلف زندگی می کنند برخی دنبال حق و برخی آگاهانه و یا از روی جهل، از باطل پیروی می کنند این دو گروه همیشه مقابل هم بوده و در صدد حاکمیت بر جامعه می باشند در این بین حق گرایان جهت حاکمیت حق شیوه های متفاوتی را در برخورد با طرف مقابل به کار می گیرند. در تفکر اسلامی الگوی ویژه ای از نوع برخورد با مخالفین توسط حضرت علی علیه السلام ارائه شده که در همه زمان ها قابل اجرا می باشد. ایشان ابتدا هدایت جامعه وآگاهی بخشی را حق جامعه بر عهده حاکم می دانند و در این راستا دنبال هدایت گری و روشن گری می باشد اعم از سران جامعه و یا عوام مردم، چرا که ایشان، اصل را بر جهل آنان می داند. در مراحل بعدی با مدارا کردن، تحمل برخورد منفی مخالفان، تحمل و عفو مخالفان، احتجاجات و در نهایت جنگ راانتخاب می کند چرا که حفظ راه حق و تداوم آن بر همه چیز اولویت دارد.در این خصوص مقالات متعددی با موضوع حکمرانی حضرت علی علیه السلام نوشته شده اما این مقاله به روش کتابخانه ای به صورت انحصاری به سیره مبارزاتی حضرت با مخالفان جاهل پرداخته و با تبیین موضوع جهل و بیان گونه های مختلف افراد جاهل و حتی تعمیم بخشی آن، به سران مخالفان با سایر پژوهش ها متمایز شده است.
