دانشگاه شهرکرد پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی 2716-9618 5 2 2026 01 21 ارزیابی واعتبار سنجی دعای معروف به علقمه 95 110 11981 10.22034/rjcis.2025.15332.1150 FA علیرضا خنشا استادیار گروه معارف موسسه آموزش عالی زند شیراز و دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، شیراز 0000-0002-4481-0414 Journal Article امروزه در میان شیعیان قرائت زیارت عاشورا امری مرسوم و خواندن دعای بعد از آن که به دعای علقمه شهرت یافته، در برخی از مجالس متداول شده است. امّا به راستی آیا خواندن این دعا به‌درستی بعد از زیارت عاشورا، مرسوم شده است؟ محتوای دعا و ارزش‌سنجی آن چگونه است؟ در این پژوهش به روش کتابخانه‌ای و به شیوه توصیفی‌تحلیلی، به بررسی این دعا پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد که این دعا به اشتباه به علقمه معروف شده، علقمه بعد از بیان زیارت عاشورا دعایی نقل نکرده است. همچنین می‌توان دعا را از لحاظ سندی به عنوان حدیثی صحیح محسوب کرد و تاریخ‌گذاری آن، از صدور این دعا در قرن دوم هجری همزمان با امامت امام صادق(ع) بین سال‌های 114تا 148ق و تثبیت نهایی متن آن به دست شیخ طوسی در کتاب مصباح المتهجد انجام گرفته است. همچنین از دقت در متن سند روایت و تحلیل محتوایی دعا به دست می‌آید که جایگاه اصلی این دعا در زیارت امام امیرالمؤمنین علی(ع) است؛ چرا که صادق آل محمد(ص) آن را در کنار مزار شریف امام علی(ع) و پس از زیارت او خوانده است، اگر چه ایشان پس از زیارت امام علی(ع) از کنار مرجع شریف، سلامی به امام حسین(ع) هم داده‌اند.<br> <br>  https://rjcis.sku.ac.ir/article_11981_6338b003419816b5997ca4ee479935f8.pdf