دانشگاه شهرکرد پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی 2716-9618 5 2 2026 01 21 واکاوی رگه‌های تعصب در مثنوی مولوی: نگاهی به مواجه او با شیعه 19 36 11903 10.22034/rjcis.2025.15255.1144 FA علی افروخته زبان و ادبیات فارسی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی- دانشگاه یاسوج- یاسوج - ایران عبدالمجید محققی استادیار زبان و ادبیات فارسی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی- دانشگاه یاسوج- یاسوج - ایران علی حسینی دانشیارگروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0009-0006-2753-7459 Journal Article تعصّب مذموم یکی از مخرّب‌ترین رذایل اخلاقی است و عوامل متعدد: سیاسی، تربیتی، فرهنگی و تجارب شخصی  این صفتِ منفی ممکن است علاوه بر اینکه منجر به تباهی اجتماعی و تفرقه شود، تأثیر قابل‌توجهی در رفتارها و انتخاب‌های افراد داشته باشد و به طور ناخودآگاه در آثارشان رخنه کند و حتی ممکن است به عمق آنها  نیز  نفوذ  نماید. در مثنوی معنوی مولوی اگرچه بسامد کاربرد لفظ تعصّب قابل اغماض است، ولی علل و اسباب و پیامدها و عواقب آن بسی جای تأمل دارد. طرح این سؤال که تعصّب خفی چگونه تأثیری روی فکر مولوی دارد و چه طوری شناسایی می‌شود؟  ابتدا به تعریف و تبیین مسئلۀ تعصّب در این اثر جلیل توجه شده، سپس بروز و ظهور آن را در تعامل مولوی با مذهب شیعه مورد مداقّه و تحلیل قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که رگه‌ها و نشانه‌هایی از تعصّب در کلام این عارف بزرگ نسبت به شیعیان یا به تعبیر خودش  اهل سنّت  و رافضیان دیده می‌شود. ابتلای این عارفِ شاعر به این رذیلۀ اخلاقی هر چند بسیار ظریف و شاعرانه، خود گواه شدّت و عمق و تأثیر نامحسوس و ناپیدایِ این ویژگی اخلاقی است. https://rjcis.sku.ac.ir/article_11903_a036718538bef589e491d3f0c034f082.pdf