دانشگاه شهرکرد پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی 2716-9618 6 1 2026 06 22 خوانش تطبیقی فلسفۀ اخلاق کانت و قرآن: همسویی‌ها و مغایرت‌ها 35 54 116697 10.22034/rjcis.2026.116697 FA علی حسینی گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0009-0006-2753-7459 فرانک بهمنی دانشیار گروه معارف اسلامی/دانشکده ادبیات و علوم انسانی/دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Journal Article 2026 05 02 پرداختن به مسئلۀ اخلاق، به‌مثابۀ دانشی که به خوب و بدِ رفتارهای آدمی می‌پردازدهمواره یکی از دغدغه‌های اصلی فلسفه و ادیان بوده است. ایمانوئل کانت به‌عنوان مهم‌ترین فیلسوف اخلاق در عصر روشنگری، نظام اخلاقی خود را بر بنیان عقل محض و مفهوم «وظیفه» استوار کرده است. در سوی دیگر، قرآن کریم به‌عنوان کتاب هدایت در اسلام، نظام اخلاقیِ غایت‌محور و وظیفه‌گرا را در کنار هم ارائه می‌دهد. پژوهش حاضر می‌کوشد تا با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به تطبیق مبانی، اصول و اهداف اخلاق از منظر کانت و قرآن بپردازد و همسویی‌ها و مغایرت‌های این دو نظام اخلاقی را واکاوی نماید. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که با وجود همپوشانی‌های قابل توجه در برخی اصول کلان مانند «قاعدۀ طلایی»، «جهانی‌انگاری رفتار» و «اصالت نیت»، تفاوت‌های بنیادینی در مبنای معرفت‌شناختی (عقل خودبنیاد در برابر عقل و وحی)، منشأ الزام اخلاقی (خودآیینی در برابر دگرآیینی) و غایت اخلاق (خیر برترِ این‌جهانی در برابر سعادت اخروی) میان این دو دیدگاه وجود دارد. https://rjcis.sku.ac.ir/article_116697_60df7a6c1b259a7353138e3b6f62383f.pdf