دانشگاه شهرکرد پ‍‍‍ژوهش‌نامه فرهنگ و معارف دینی 2716-9618 6 1 2026 06 22 بازخوانی مفهوم عدالت اجتماعی در اندیشه علوی 1 16 116693 10.22034/rjcis.2026.116693 FA مسعود طالبی مقدم استاد دانشکده پرستاری و بهداشت طبس Journal Article 2026 05 20 عدالت اجتماعی همواره به‌عنوان آرمانی متعالی، کانون توجه مصلحان و محرک اصلی جنبش‌های اصلاحی در جوامع بشری بوده است. در این میان، آموزه‌های دینی و به‌ویژه سیره عملی و نظری امام علی (ع)، جایگاهی ممتاز در تبیین و پیاده‌سازی این مفهوم دارند، چنان‌که ایشان در پهنه تاریخ، به‌عنوان اُسوه بی‌بدیل عدالت شناخته می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مفهوم عدالت اجتماعی و استخراج شاخصه‌های بنیادین آن در منظومه فکری امام علی (ع) تدوین شده است. این نوشتار با بهره‌گیری از روش اسنادی-کتابخانه‌ای و با تکیه بر منابع دست‌اول روایی و تاریخی، به واکاوی مبانی عدالت در سیره علوی می‌پردازد. یافته‌های این پژوهش آشکار می‌سازد که مفهوم عدالت در اندیشه امام علی (ع) صرفاً یک اصل اخلاقی یا شعاری گذرا نیست، بلکه یک چارچوب فراگیر و نظام‌مند است که ابعاد مختلف زندگی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را در بر می‌گیرد. این چارچوب جامع، به طور خاص بر ریشه‌کن کردن تبعیض‌ها، ایجاد تعادل پایدار میان نیروهای اقتصادی و سیاسی، و تأمین و ارتقاء کرامت ذاتی هر انسان تمرکز دارد. از این رو، عدالت در نگاه ایشان، فراتر از یک آرمان انتزاعی، به عنوان یک الگوی راهبردی و عملیاتی برای ساخت و استقرار یک نظام اجتماعی پایدار و پویا قابل استناد و پیاده‌سازی است. https://rjcis.sku.ac.ir/article_116693_d8a9942b4eb7099d4efb5c636579c84f.pdf